E – Mario Chivale ♦ Personal Website https://www.mario.chivale.com Mario Chivale Personal Website ♦ IT • Informatyka • Computer Science • Elektronika • Electronics • Elektryka • Electricity Wed, 04 Dec 2024 05:07:25 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.9.4 Zagadnienia egzaminu SEP G1 E (Eksploatacja) oraz G1 D (Dozór) w pytaniach i odpowiedziach https://www.mario.chivale.com/sep-g1-e-g1-d-pytania-i-odpowiedzi/ Wed, 04 Dec 2024 04:51:34 +0000 https://www.mario.chivale.com/?p=1155 Zagadnienia egzaminu „SEP” G1 E (Eksploatacja) oraz G1 D (Dozór) w pytaniach i odpowiedziach. W związku czasowymi zmianami w przepisach proszę zawsze zweryfikować odpowiedzi.

 

  1. Jaki akt prawny reguluje kompleksowo przepisy BHP?
  • Podstawowym aktem prawnym regulującym przepisy BHP jest Dział X ustawy z dnia 2.02.1996 r. „Kodeks Pracy” (Dz. U. nr 24 z 1996 r.) – obowiązujący od 2 czerwca 1996 roku.

  1. Jaki akt prawny reguluje gospodarkę energetyczną i kto ją nadzoruje?
  • Prawo energetyczne – ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 54 z dnia 4.06.1997 r.). Obowiązuje od 5 grudnia 1997 r. Nadzór sprawuje Urząd Regulacji Energetyki (URE).

  1. Kto ma prawo eksploatować urządzenia energetyczne?
  • Osoby sprawujące dozór nad eksploatacją urządzeń energetycznych oraz osoby eksploatujące te urządzenia w zakresie obsługi, konserwacji, remontów, montażu, kontrolno-pomiarowym, pod warunkiem posiadania dodatkowych kwalifikacji tj. świadectw kwalifikacyjnych.

  1. Podaj efekty oddziaływania prądu przemiennego na organizm człowieka.
  • Ponad 25mA – początek skurczów mięśni;
  • Ponad 70mA – początek migotania komór sercowych;
  • Ponad 200mA – migotanie komór serca (skurcz mięśni sercowych – ograniczenie krążenia krwi);
  • Ponad 3A – paraliż i zatrzymanie pracy serca;
  • Ponad 5A – zwęglenie tkanek organizmu.

  1. Podaj podstawowe obowiązujące normy w zakresie ochrony przeciwporażeniowej.
  • PN-IEC 60364-4-41:2000 – Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przeciwporażeniowa;
  • PN-IEC 60364-4-47:2001 – Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Stosowanie środków ochrony zapewniających bezpieczeństwo. Postanowienia ogólne. Środki ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym.
  • PN-IEC 60364-5-54:1999 – Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Uziemienia i przewody ochronne.
  • PN-IEC 60364-6-61:2000 – Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Sprawdzanie. Sprawdzanie odbiorcze.

  1. Jaki akt prawny określa wymagania rezystancji izolacji w instalacjach elektrycznych?
  • PN-IEC 60364-6-61:2000 – Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Sprawdzanie. Sprawdzanie odbiorcze.

  1. Z jakich przepisów dotyczących ochrony przeciwporażeniowej można korzystać do urządzeń wykonanych przed wejściem w życie PN-IEC 60364?
  • Zasady wiedzy technicznej.

  1. Od kiedy wprowadzono obowiązek stosowania w instalacjach elektrycznych wyłączników przeciwporażeniowych oraz prowadzenie oddzielnie przewodu ochronnego i neutralnego?
  • Od 1 kwietnia 1995 roku. Rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. (Dz.U. nr 10 z 1995 r.).

  1. Podaj wysokość napięcia bezpiecznego ~ UL (roboczego i dotyku) w zależności od warunków środowiskowych.

    a)Dla prądu przemiennego:

  • 50V – warunki środowiskowe 1 (pomieszczenia suche);
  • 25V – warunki środowiskowe 2 (pomieszczenia mokre i gorące);

    b) Dla prądu stałego:

  • 120V – warunki środowiskowe 1 (pomieszczenia suche);
  • 60V – warunki środowiskowe 2 (pomieszczenia mokre i gorące).

Napięcie bezpieczne UL jest to największa bezpieczna wartość napięcia roboczego lub dotykowego, utrzymująca się długotrwale.

  1. Jaki prąd jest bardziej niebezpieczny?
  • Prąd przemienny, ponieważ powoduje trwały skurcz mięśni sercowych (migotanie komór sercowych) znacznie zmniejszenie krążenia krwi, z której dostaje się tlen do komory mózgowej).
  • Prąd stały nie powoduje wyżej wymienionych skutków tylko działanie cieplne i elektrolityczne.

  1. Co to jest część czynna i części jednocześnie dostępna?
  • Część czynna jest to część przewodząca prąd elektryczny znajdująca się w czasie normalnej pracy pod napięciem.
  • Części jednocześnie dostępne części przewodzące dostępne i obce znajdujące się w zasięgu ręki.
  • „Zasięg ręki” – obszar wokół człowieka w kształcie walca o średnicy 2,5 m, wysokości 2,5 m i 1,25 m poniżej ustawienia stóp.

  1. Podaj wymagania dotyczące rezystancji izolacji w instalacjach elektrycznych.
  • Według normy PN-IEC-60364-6-61 o napięciu do 500V, R iz ≥ 0,5 MΩ o napięciu ponad 500V – R iz ≥ 1MΩ.

  1. Od czego zależą skutki porażenia prądem elektrycznym?
  • Natężenia prądu;
  • Czasu przepływu prądu;
  • Drogi przepływu prądu oraz rodzaju prądu i warunków środowiskowych.

  1. Wymień klasy ochronności urządzenia i czym się charakteryzują.
  • Klasa 0 – urządzenia posiada tylko ochronę podstawową (izolację roboczą);
  • Klasa I – urządzenie posiada izolację roboczą i zacisk do ochrony dodatkowej;
  • Klasa II – urządzenie posiada izolację; ochronną (podwójną lub wzmocnioną);
  • Klasa III – urządzenie na napięcie nie przekraczające napięcia bezpiecznego UL.

  1. Co to jest napięcie dotyku?
  • Jest to napięcie występujące w warunkach normalnych i zakłóceniowych, między dwoma częściami jednocześnie dostępnymi nie należącymi do obwodu elektrycznego.

  1. Co to jest napięcie rażenia?
  • Jest to spadek napięcia występujący wzdłuż drogi przepływu prądu przez ciało człowieka.

  1. Podaj różnicę między napięciem dotyku i napięciem rażenia.
  • Napięcie dotyku jest sumą spadków napięć na ciele człowieka, obuwiu i podłożu.
  • Napięcie rażenia jest to spadek napięcia tylko na ciele człowieka.

  1. Co to jest napięcie krokowe?
  • Jest to spadek napięcia, występujący na powierzchni ziemi pomiędzy stopami człowieka spowodowany zwarciem doziemnym.
  1. Ile wynosi rezystancja ciała człowieka (Rc)?
  • 1000 ±50 omów.

  1. Jaka wartość prądu rażenia jest dla człowieka bezpieczna (Jr)?
  • UL – napięcie bezpieczne (dla prądu stałego prąd bezpieczny jest do 60mA).

  1. Jak zapewniamy ochronę przed porażeniem prądem elektrycznym?
  • Przez zastosowanie napięcia bezpiecznego lub ochrony przed dotykiem bezpośrednim lub pośrednim.

  1. Przy jakich urządzeniach elektrycznych należy zastosować ochronę przed porażeniem?
  • Przy każdym, na którego obudowie może się pojawić niebezpieczne napięcie dotyku, a odbiornik nie jest zasilany z transformatora lub przetwornicy separacyjnej lub nie zastosowano w nim izolacji ochronnej.

  1. Co zaliczamy do ochrony przed dotykiem bezpośrednim (do ochrony podstawowej)?
  • Izolację roboczą, osłony, obudowy, ogrodzenia, bariery, bezpieczne odstępy od urządzeń elektrycznych, instalowanie urządzeń poza „zasięgiem ręki”. Obudowa winna, mieć stopień ochrony co najmniej IP2X.

  1. Jakie zadania ma ochrona podstawowa (przed dotykiem bezpośrednim)?
  • Nie dopuścić do bezpośredniego zetknięcia się człowieka z częściami urządzeń elektrycznych będących pod napięciem, do udzielenia się napięcia na przedmioty przewodzące, których mógłby się, dotknąć człowiek oraz do przeskoku łuku elektrycznego.

  1. Wymień środki ochrony przed dotykiem pośrednim (ochrony dodatkowej) (wg normy PN-IEC-60364-4-41).
  • Samoczynne wyłączenie zasilania (uziemienie, zerowanie, wyłączniki różnicowo-prądowe);
  • Izolacja ochronna;
  • Izolowanie stanowiska;
  • Separacja;
  • Połączenia wyrównawcze.

  1. Co to jest uziemienia ochronne?
  • Jest to środek ochrony dodatkowej polegający na połączeniu części przewodzących z uziomem i powodujący w warunkach zakłóceniowych samoczynne odłączenie zasilania. Może być stosowane w urządzeniach prądu stałego i przemiennego, niezależnie od ich napięcia znamionowego.

  1. Jakie wymagania muszą być spełnione dla uziemienia ochronnego?
  • Uziemienie jest skuteczne, jeżeli: RA × Ja ≤ U L, jeżeli UL – napięcie-bezpieczne (U L= U d,).

Ja – prąd zapewniający samoczynne wyłączenie w czasie bezpiecznym dla człowieka (Ja = Jw).
RA – rezystancja uziemienia ochronnego (RA = Ro).

  1. Co to jest prąd zapewniający samoczynne wyłączenie (Ja)?
  • Jest to prąd dostatecznie szybkiego zadziałania, którego zadaniem jest niedopuszczenie do powstania niebezpiecznego napięcia, dotyku, a jeżeli takie napięcie na obudowie powstanie, wyłączy to urządzenie w czasie bezpiecznym dla człowieka Np. przy napięciu 235V w czasie do 0,4 sekundy w pomieszczeniach normalnych, i do 0,2 sekundy w pomieszczeniach szczególnie niebezpiecznych.

  1. Od czego zależy prąd zapewniający samoczynne wyłączenie?
  • Od rodzaju i wielkości zabezpieczenia: Ja = k × Jb, np. dla bezpieczników topikowych z charakterystyki czasowo-prądowej: k= 5 (dla wył. inst. – typu S – „B”) oraz k=10 (dla wył. inst. typu „C”).
  • Jb – wielkość wkładki bezpiecznikowej;
  • Ja = l,2Inz (Inz – prąd nastawienia wyzwalacza lub przekaźnika zwarciowego).

  1. W jakich sieciach można stosować zerowanie?
  • W układach sieciowych TN-C, tj. w sieciach prądu przemiennego do 500V przystosowanych do zerowania, w których punkt zerowy transformatora jest bezpośrednio uziemiony, a wyprowadzony przewód neutralny możliwie licznie uziemiony. Wszystkie części przewodzące powinny być przyłączone do przewodu ochronnego lub ochronno-neutralnego.

  1. Jakich wartości nie może przekroczyć impedancja pętli zwarcia przy zerowaniu?
  • Ua – napicie w stosunku do ziemi (U0 = Uf).
  • Ja – prąd zapewniający samoczynne wyłączenie zasilania w czasie dla człowieka bezpiecznym.

  1. Kiedy zerowanie będzie skuteczne?
  • Jeżeli: Zs × Ja ≤ 5Uo lub / albo Jz>Ja. Zs – impedancja pętli zwarcia; Jz – prąd zwarcia.

  1. Jakim kolorem winien być oznaczony przewód neutralny (N) i ochronny (PE)?
  • Przewód neutralny – kolorem niebieskim (w wypadku braku przewodu tej barwy, należy na końcówki danego przewodu nałożyć tulejki lub koszulki koloru niebieskiego).
  • Przewód ochronny winien być koloru żółto-zielonego (w wypadku braku przewodu tej barwy, należy na końcówki dowolnego przewodu nałożyć tulejki lub koszulki koloru żółtego i/lub zielonego).

  1. Jakie wymagania muszą spełniać wyłączniki przeciwporażeniowe różnicowo-prądowe?
  • Powinny wyłączyć z sieci chronione urządzenia w czasie 0,4 sekundy lub w 0,2 sekundy (w zależności od pomieszczeń) od czasu pojawienia się prądu różnicowego, równego prądowi wyzwalającemu, wyłącznika (czułości wyłącznika).

  1. Jaką czułość powinien mieć wyłącznik różnicowo-prądowy?
  • Zależnie, od układu i pomieszczeń, np. w mieszkaniach: 30mA.

  1. Co należy stosować do obniżenia napięcia?
  • Transformator bezpieczeństwa wykonany według normy PN/E-08105 lub przetwornicę bezpieczeństwa wykonaną według normy PN/E-08104 (przenośne transformatory i przetwornice winny być urządzeniami w klasie II ochronności).

  1. Do ilu wolt należy obniżyć napięcie po stronie wtórnej transformatora bezpieczeństwa?
  • Do napięcia 50V prądu przemiennego oraz do napięcia 100V dla prądu stałego dla pomieszczeń suchych (warunki środowiskowe „1”);
  • Do napięcia 25V prądu przemiennego oraz do napięcia 50V prądu stałego dla pomieszczeń szczególnie niebezpiecznych (warunki środowiskowe „2”).

  1. Co to jest separacja odbiornika?
  • Jest to oddzielenie obwodu odbiornika od obwodu zasilania poprze transformator lub przetwornicę separacyjną.

  1. Do jakich napięć sieci można stosować separację?
  • Do 500V prądu przemiennego i 750V prądu stałego.

  1. Na jakie górne napięcie znamionowe może być odbiornik w obwodzie odseparowanym?
  • Na napięcie do 500V prądu przemiennego lub na napięcie 750V prądu stałego, prądu odbiornika nie ogranicza się.

  1. Jakie warunki muszą być spełnione przy separacji?
  • W obwodzie odseparowanym może być tytko jeden odbiornik na napięcie do 500V prądu przemiennego lub na napięcie 750V prądu stałego, prądu znamionowego nie ogranicza się.

  1. Czy można stosować więcej odbiorników w obwodzie odseparowanym?
  • Wyjątkowo w pomieszczeniach o charakterze nieprzemysłowym dopuszcza się instalowanie większej ilości odbiorników. Części przewodzące winny być połączone za pomocą izolowanych połączeń wyrównawczych. Zaleca się aby iloczyn długości przewodów i napięcia odbiorników nie przekraczał 100 000 (L(mJ x U[V] Ś. 100.000), np. 200 m x 500V = 100 000.

  1. Podaj rezystancję transformatora separacyjnego i izolacji obwodów odseparowanych.
  • 20 MΩ między uzwojeniem pierwotnym i wtórnym.
  • Rezystancja izolacji obwodów to co najmniej 500 kΩ.

  1. Dla jakich urządzeń i odbiorników można stosować sieć ochronną?
  • Sieć ochronną można stosować do odbiorników niezależnie od ich napięcia znamionowego, jeżeli zasilane są z osobnego transformatora z oddzielonymi uzwojeniami, osobnego zespołu prądotwórczego lub baterii / akumulatorów. Wszystkie części czynne muszą być izolowane od sieci. Stosujemy w układach IT.

  1. Jakie wymagania musi spełniać sieć ochronna?
  • Wszystkie przedmioty metalowe i części urządzeń elektrycznych muszą być metalicznie połączone z uziemioną siecią ochronną, a znajdujące się w zasięgu ręki części przewodzące są połączone ze sobą uziemionymi przewodami wyrównawczymi. Sieć ochronna musi być wyposażona w urządzenia do kontroli stanu izolacji.

  1. Podać wartość rezystancji izolacji roboczej, dodatkowej i wzmocnionej odbiorników, w których zastosowano izolację ochronną?

Co najmniej:

  • 2 MΩ – izolacja robocza.
  • 5 MΩ – izolacja dodatkowa.
  • 7 MΩ – izolacja wzmocniona.

  1. Jak są oznaczone odbiorniki, w których zastosowano izolację ochronną?
  • Są to odbiorniki klasy II (drugiej) ochronności.

  1. Kiedy można zastosować izolowanie stanowiska do urządzeń prądu przemiennego i stałego?
  • Jeżeli odbiornik zainstalowany jest na stałe i w pomieszczeniach suchych, bez względu na napięcie znamionowe odbiornika. W miejscach zainstalowania urządzeń elektrycznych rezystancja podłóg i ścian powinna przekraczać 50 kΩ przy napięciu do 500V prądu przemiennego i 100 kΩ przy napięciu 750V prądu stałego.

  1. Podaj wymagania dotyczące zamocowania izolacji stanowiska.
  • Warstwa izolacyjna musi być zamocowana na stałe do podłoża (np. klejenie), a jej wymiary uniemożliwiały dotkniecie części czynnych i przedmiotów przewodzących (były poza zasięgiem ręki).

  1. Sposób uwalniania porażonego prądem przy urządzeniach do 1 kV.
  • Przez wyłączenie napięcia;
  • Przez odciągniecie stosując sprzęt ochronny lub suchą tkaninę;
  • Przez odizolowanie.

  1. Uwalnianie porażonego przy urządzeniach powyżej 1 kV.
  • Przez wyłączenie napięcia;
  • Przez odciągniecie porażonego stosując sprzęt ochronny.

  1. Co należy robić po uwolnieniu porażonego spod działania prądu elektrycznego?
  • Sprawdzić czy porażony oddycha. Jeżeli nie oddycha, należy natychmiast zastosować sztuczne oddychanie; natomiast, jeżeli dodatkowo stwierdzimy, że nie ma krążenia krwi (brak tętna) należy oprócz sztucznego oddychania stosować masaż serca.

  1. Jaką metodą sztucznego oddychania należy stosować?
  • Stosować przede wszystkim metodę „usta-usta” jako najbardziej skuteczną, najłatwiejszą i najmniej meczącą. Jeżeli twarz ratowanego jest poparzona łukiem elektrycznym lub zmasakrowana, należy zastosować metodę „Silwestra” lub „Nielsona”.

  1. Jak dzielimy układy sieciowe?
  • Dzielimy na układy: TT, IT, TN-C, TN-S, TN-C-S.

  1. Jaki akt prawny reguluje przepisy w zakresie-BHP przy instalacjach i urządzeniach energetycznych?
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 17.09.1999 r. (Dz. U. Nr 30) obowiązujące od 9 kwietnia 2000 r.

  1. Kto ma prawo wystawiać polecenia pisemne?
  • Osoba posiadająca zaświadczenie „D” (dozoru) i upoważniona pisemnie przez prowadzącego eksploatację urządzeń energetycznych.

  1. Co wiano być uwzględnione w poleceniach pisemnych?
  • Miejsce, czas i rodzaj wykonywanej pracy;
  • Środki, przy pomocy, których praca ma być wykonana;
  • Pracownik przygotowujący miejsce pracy i dopuszczający do pracy oraz osoba kierująca lub nadzorująca.

  1. W ilu egzemplarzach pisze się polecenie pisemne oraz okres ich przechowywania?
  • W trzech egzemplarzach i przechowuje się je przez 90 dni od zakończenia prac (oryginał i kopie).

  1. Kto otrzymuje polecenia?
  • Oryginał przechowuje Poleceniodawca, kopię otrzymują Koordynujący oraz Dopuszczający.

  1. Na czym polega przygotowanie miejsca pracy?
  • Na wyłączeniu urządzenia (wyłącznik mocy – odłącznik);
  • Sprawdzeniu braku napięcia (sprawdzić: wskaźnik – brak napięcia – wskaźnik), rozładowaniu;
  • Uziemieniu;
  • Wywieszeniu tabliczek ostrzegawczych i informacyjnych.
  • Zabezpieczeniu i oznaczeniu miejsca wykonywania prac.

  1. Jakie prace mogą być wykonane bez polecenia?
  • Prace związane z ratowaniem życia i zdrowia oraz urządzeń i mienia.

  1. Jakie prace wymagają wystawienia polecenia pisemnego?
  • Prace wykonywane w warunkach szczególnego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego (pod napięciem lub w pobliżu urządzeń będących pod napięciem).

  1. Na czym polega dopuszczenie do pracy?
  • Na sprawdzeniu kwalifikacji brygady dopuszczanej do pracy, poinformowaniu o warunkach pracy, udowodnieniu braku napięcia przez dotknięcie ręką (po uprzednim sprawdzeniu wskaźnikiem), podpisaniu przez wykonawcę, i dopuszczającego polecenia pisemnego.

  1. Jak dzielimy sprzęt ochronny?
  • Na zasadniczy i dodatkowy.

  1. Jaki sprzęt zaliczamy do zasadniczego?
  • Taki, którym bezpośrednio dotykamy urządzeń pod napięciem.

  1. Sprzęt zasadniczy do 1 kV.
  • Rękawice dielektryczne, narzędzia monterskie, wskaźniki napięcia, cęgi do bezpieczników, drążki izolacyjne.

  1. Podaj okresy badań sprzętu ochronnego.
  • Rękawice, kalosze, półbuty i wskaźniki neonowe – co 6 miesięcy;
  • Pomosty izolacyjne co 3 lata;
  • Pozostały sprzęt co 2 lata.

  1. Jakimi gaśnicami można gasić urządzenie elektryczne?
  • Gaśnicą śniegowa, proszkową i tetrową (halonową).

  1. Gdzie i jakich urządzeń nie wolno gasić gaśnica tetrową (halonową)?
  • W pomieszczeniach zamkniętych i urządzeń elektrycznych o napięciu wyższym niż 3kV.

  1. Kto i ile kary pieniężnej może nałożyć za brak uprawnień służb energetycznych lub zły stan techniczny urządzeń energetycznych?
  • Prezes URE na kierownika przedsiębiorstwa w wysokości do 300 % jego wynagrodzenia miesięcznego i na przedsiębiorstwo do 15 % przychodu za rok ubiegły.

  1. Kogo zaliczamy do służb eksploatacyjnych?
  • Do służb eksploatacyjnych zaliczamy osoby sprawujące kierownictwo i dozór nad eksploatacją urządzeń energetycznych, osoby wykonujące usługi w zakresie konserwacji i napraw oraz osoby obsługujące urządzenia energetyczne.

  1. Co powinny określać instrukcje o eksploatacji urządzeń energetycznych?
  • Ogólną charakterystykę techniczną;
  • Czynności związane z uruchomieniem, obsługą i zatrzymaniem urządzenia;
  • Zasady postępowania w razie awarii, pożaru i innych zakłóceń;
  • Zakresy i terminy wykonywania pomiarów i zapisów ruchowych;
  • Zakresy i terminy prób, przeglądów i remontów;
  • Wymagania dotyczące ochrony przed pożarem, wybuchem i porażeniem;
  • Wymagania kwalifikacyjne osób obsługujących urządzenia.

  1. Co winno być wywieszone z instrukcji o eksploatacji przy urządzeniach energetycznych?
  • Wyciąg z instrukcji o eksploatacji określający podstawowe czynności związane z obsługą, a w szczególności zasady postępowania na wypadek awarii, pożaru lub innych zakłóceń w pracy urządzenia.

  1. Jaką dokumentację techniczną winno mieć urządzenie energetyczne?
  • Dokumentacje fabryczną (obejmującą instrukcję fabryczną, karty gwarancyjne, opisy techniczne i rysunki montażowe) oraz dokumentację eksploatacyjną (obejmującą protokół przyjęcia urządzenia do eksploatacji, instrukcje eksploatacji, wyniki prób i pomiarów oraz wykaz części zamiennych).

  1. Kto wydaje decyzje o przyjęciu urządzenia do eksploatacji?
  • Wydaje kierownik zakładu wyznaczając jednocześnie osobę dozoru odpowiedzialną za eksploatację tego urządzenia energetycznego.

  1. Co powinien zawierać protokół przyjęcia do eksploatacji urządzenia energetycznego?
  • Wyniki przeprowadzonych prób i pomiarów;
  • Wykaz braków i usterek oraz termin ich usunięcia;
  • Wykaz dokumentacji technicznej i części zamiennych;
  • Stwierdzenie, że urządzenie energetyczne może być przyjęte do eksploatacji.

  1. Czy można przyjąć do eksploatacji (do ruchu) urządzenia energetyczne nie spełniające warunków technicznych budowy tego urządzenia?
  • W wyjątkowych wypadkach, kierownik zakładu pracy za zgodą inspektora Państwowej Inspekcji Pracy może podjąć decyzję o przyjęciu do eksploatacji urządzenia energetycznego nie spełniającego warunków technicznych budowy, jeżeli nie spowoduje to zagrożenia bezpieczeństwa obsługi, a nie przyjęcie do eksploatacji mogłoby spowodować straty gospodarcze. Urządzenie takie nie może być dłużej eksploatowane niż 6 miesięcy.

  1. Ile obwodów (zabezpieczeń) należy stosować w mieszkaniu?

Co najmniej cztery:

  • Obwód oświetlenia;
  • Gniazd wtyczkowych w łazience:
  • Gniazd wtyczkowych w kuchni:
  • Gniazd wtyczkowych ogólnego przeznaczenia.

  1. Kiedy należy wycofać z eksploatacji urządzenie energetyczne?
  • Po stwierdzeniu pogorszenia stanu technicznego oraz uszkodzenia urządzenia energetycznego zagrażającego bezpieczeństwu obsługi.

  1. Jakie prace powinny być wykonywane, przez co najmniej dwie osoby?
  • Zgodnie z Rozporządzeniem Min. Pracy z dnia 28 maja 1996 roku (Dz. U. nr 62) prace przy urządzeniach elektrycznych będących pod napięciem, w pobliżu urządzeń elektrycznych będących pod napięciem, przy eksploatacji linii kablowych, w studniach kablowych i przy wyłączonych liniach napowietrznych, jeżeli krzyżują się z liniami będącymi pod napięciem.

  1. Co należy stosować w instalacjach elektrycznych budynków mieszkalnych?

Zgodnie z Rozporządzeniem Min. Infrastruktury z dnia 12.02.2002 r. (Dz. U. nr 75) od 15 grudnia 2002 roku należy stosować:

  • Oddzielny przewód ochronny i neutralny;
  • Wyłączniki różnicowoprądowe;
  • Połączenia wyrównawcze;
  • Żyły miedziane przewodów do 1O mm2;
  • Zasady prowadzenia przewodów równolegle do ścian i sufitów;
  • Wyłączniki nadprądowe;
  • Ochronę przeciwprzepięciową.

  1. Jakie zabezpieczenia stosujemy przy transformatorach?
  • Zabezpieczenia zwarciowe dla transformatorów do 1000 kVA i gazowo-przepływowe dla transformatorów ponad 1OOO kVA.

  1. Podaj podział elektronarzędzi, częstotliwość badań okresowych i rezystancję izolacji.

Zgodnie z PN-88/E-O8400/10 elektronarzędzia dzielimy na 3 kategorie użytkowania. Kategoria I, II, III (zależna od częstotliwości użytkowania).

Badania okresowe przeprowadza się:

  • Elektronarzędzia kategorii I co 6 miesięcy (używane dorywczo i zwracane do narzędziowni),
  • Elektronarzędzia kategorii II co 4 miesiące (używane często i niezwracane do narzędziowni),
  • Elektronarzędzia kategorii III co 2 miesiące (używane często i zainstalowane na stale).
  • Rezystancja izolacji winna wynosić co najmniej:
  • Klasy ochronności I oraz II – 2 MΩ.
  • Klasy ochronności III – 7 MΩ.

  1. Co należy i czego nie wolno wykonać w obwodach wtórnych przekładników?
  • Należy uziemić obwód uzwojenia wtórnego, a w wypadku demontażu odbiorników w obwodzie wtórnym – zmostkować (zewrzeć) obwód wtórny.
  • Nie wolno zabezpieczać obwodu wtórnego.

  1. Jaki jest cel stosowania odłączników?
  • Stosujemy w układach o napięciu ponad 1000V celem stworzenia widocznej przerwy.

  1. Co możemy wyłączyć odłącznikiem?
  • Przekładnie napięciowe;
  • Linie napowietrzne o napięciu do 30 kV i dł. do 10 km;
  • Linie kablowe o napięciu do 10 kV i dł. do 5 km;
  • Transformatory w zależności od napięcia i mocy znamionowej np. 6kV transformator o mocy 200 kVA na biegu jałowym i 20 kVA (obciążenia), na 20 kV – 630 kVA (bieg jałowy) i 50 kVA (obciążony).

  1. Podaj częstotliwość pomiarów rezystancji izolacji oraz skuteczności ochrony przeciwporażeniowej.

Według „Prawa budowlanego” z dn. 7.07. 1994 r. (Dz. U. Nr 89).

  • Pomiary rezystancji izolacji i skuteczności ochrony przed porażeniem w pomieszczeniach o wyziewach żrących, bardzo wilgotnych, gorących (> 35 ° C) i na otwartym powietrzu, co najmniej raz w roku.
  • W pomieszczeniach pozostałych publicznych nie rzadziej niż co 2 lata;
  • W pozostałych pomieszczeniach nie rzadziej niż co 5 lat.

  1. Jaki akt prawny reguluje wymagania kwalifikacyjne dla osób zatrudnionych przy urządzeniach energetycznych?
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci. Dz.U. 2003 nr 89 poz. 828;

  1. Podaj warunki ochrony przed porażeniem w kuchniach i łazienkach?
  • Należy stosować ochronę dodatkową bez względu na rodzaj podłogi.
  • W wewnętrznej przestrzeni ochronnej (do wys. 2,25 m nad wanną i 0,6 m wokół wanny) można instalować tylko warnik elektryczny i przewody zasilające warnik.
  • W zewnętrznej przestrzeni ochronnej (ponad 0,6 m wokół wanny i do wys. 2,25 m) można instalować oprawy oświetleniowe i gniazdo wtyczkowe zasilane z transformatora separacyjnego umieszczonego poza przestrzenią ochronną lub jeżeli zasilanie jest przez wyłącznik różnicowo-prądowy o czułości 30mA.

  1. Zadania uziemienia roboczego.
  • Ma zapewnić prawidłową prace urządzeń elektrycznych w warunkach normalnych oraz ochronę przeciwporażeniową w warunkach zakłóceniowych.

  1. Dobierz bezpieczniki do silnika klatkowego.

Obliczamy prąd znamionowy In z wzoru:

  • Następnie prąd rozruchu Ir z wzoru: Ir = k·In k- zależy od budowy (podaje producent)
  • Następnie prąd bezpiecznika Ib z wzoru α – ciężkość rozruchu (np. rozruch ciężki α=1,5, rozruch średni α=2,5, rozruch lekki α=2,5).
  • Po wyliczeniu Ib dobieramy bezpieczniki znamionowe „w gorę” np. Ib = 14A, bezp. 16A.

  1. Jakiej mocy silniki klatkowe można podłączać bezpośrednio do sieci publicznej?
  • Według PN/E-05012 do sieci publicznej można załączać bezpośrednio silniki o mocy do 4kW przy 230V i do 5,5kW przy 400V. Stosując przełącznik λ/Δ o mocy do 12kW przy 230V i 15kW przy 400V.

  1. Co daje stosowanie przełączników λ/Δ?
  • 3-krotnie zmniejszenie prądu rozruchu: lrλ = 1, Ir = 3 × lrλ .

  1. Warunki pracy równoległej transformatorów.
  • Jednakowe napięcia, zgodność faz, jednakowe grupy połączeń, jednakowe napięcia zwarcia (± 10 %) t stosunek mocy 1:3.

  1. Co określają stopnie ochrony urządzeń elektrycznych?
  • Według PN-92/E-08106 stopień ochrony oznaczamy literami IP oraz dwóch cyfr oznaczających szczelność przed ciałami stałymi – pyłami (od O do 6) pierwsza cyfra oraz przed wodą (od O do 8) druga cyfra np. IP54 (kopalnie).

  1. Gdzie należy instalować ograniczniki przepięć w sieciach do 1kV?
  • Ograniczniki przepięć (odgromniki) należy instalować między każdym przewodem fazowym a przewodem PEN lub PE.
  • Przewody PEN i PE winny być połączone bezpośrednio z ziemią. Przewody łączące ograniczniki powinny mieć przekrój, co najmniej 16 mm2. Ograniczniki należy instalować na końcu linii oraz w odległości, co 300 m między nimi. Rezystancja uziemienia ograniczników nie może przekraczać 1OΩ.

  1. Czy stosowanie Polskich Norm jest obowiązkowe?
  • Zgodnie z Ustawą z dnia 12.09.2002 roku o normalizacji (Dz. U. Nr 1 69) od 2003 roku stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne (do 2002 roku – było obowiązkowe).

  1. Co określają „warunki przyłączenia do sieci i jak długo zachowują ważność”?

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków przyłączenia podmiotów do sieci elektroenergetycznych, ruchu i eksploatacji tych sieci. Dz.U. 2005 nr 2 poz. 6 „warunki określają”:

  • Miejsce przyłączenia i moc przyłączeniową;
  • Usytuowanie zabezpieczenia głównego;
  • System ochrony przed porażeniem;
  • Koszt przyłączenia i termin ważności ‘warunków”;
  • „Warunki” są ważne przez 2 lata.

  1. Jak dzielimy podmioty przyłączane do sieci elektroenergetycznej?

Na 6 grup w zależności” od napięcia zasilania i mocy przyłączeniowej, a m.in.:

  • grupa I – podmioty przyłączane bezpośrednio do sieci przesyłowej;
  • grupa II – podmioty przyłączane bezpośrednio do sieci rozdzielczej o napięciu znamionowym 110kV;
  • grupa III – podmioty przyłączane do sieci rozdzielczej ponad 1kV, lecz niższym niż 110kV;
  • grupa IV – podmioty przyłączane do sieci rozdzielczej o napięciu do 1kV i mocy przyłączenia ponad 40 kW, lub prądzie znamionowym zabezpieczenia przelicznikowego większym niż 63A;
  • grupa V – podmioty przyłączone bezpośrednio do sieci rozdzielczej o napięciu znamionowym nie wyższym niż 1kV oraz mocy przyłączeniowej nie większej niż 40 kW i prądzie znamionowym zabezpieczenia przelicznikowego nie większym niż 63A;
  • grupa VI – podmioty przyłączane do sieci na czas określony, lecz nie dłuży niż rok.

  1. Jakie mogą być odchylenia napięcia i częstotliwości w dostawie energii elektrycznej?
  • Napięcia w przedziale -10% do +5% napięcia znamionowego;
  • Częstotliwość; 50 Hz. z odchyleniami – 0,5 Hz do + 0,2 Hz.

  1. Kiedy użytkownik (odbiorca) może żądać sprawdzenia układu pomiarowego i kto za to płaci?
  • Na każde żądanie odbiorcy w terminie do 14 dni. Koszty pokrywa odbiorca tytko wtedy, gdy nie stwierdzono nieprawidłowości w działaniu układu pomiarowego (licznika).

  1. Jak dzielimy urządzenia elektryczne w strefach zagrożonych wybuchem?

Dzielimy na dwie grupy:

  • Grupa I – urządzenia elektryczne dla podziemi kopalń (górnictwo) EEx I;
  • Grupa II – urządzenia elektryczne w strefach zagrożonych wybuchem (poza górnictwem)
  • EEx II (EEx – oznaczenie międzynarodowe – było do 1998 r. Ex).

  1. Podaj klasyfikację stref zagrożonych wybuchem.
  • ZO – strefa, w której mieszanina wybuchowa gazów, par i mgieł występuje stale lub długotrwale w normalnych warunkach pracy;
  • Z1 – strefa, w której mieszanina wybuchowa może występować w normalnych warunkach pracy;
  • Z2 – strefa, w której istnieje niewielkie prawdopodobieństwo wystąpienia mieszaniny wybuchowej gazów, par lub mgieł.

  1. Podaj rodzaje budowy przeciwwybuchowej i ich symbole.
  • osłona ognioszczelna „d”;
  • budowa wzmocniona „e”;
  • budowa iskrobezpieczna „i”;
  • osłona olejowa „o”.

  1. Odczytaj oznaczenia na tabliczce znamionowej EE x d I, EEx i II.
  • urządzenie elektryczne w wykonaniu przeciwwybuchowym, w osłonie ognioszczelnej dla podziemi kopalń (EEx d I);
  • urządzenie elektryczne w wykonaniu iskrobezpiecznym (poza górnictwem).

  1. Co oznacza napis ostrzegawczy „Nie otwierać pod napięciem” w pomieszczeniach wybuchowych?
  • Dla wtyczek i gniazd wtykowych oraz obudowy bezpieczników topikowych stosuje się blokadę mechaniczną lub elektryczną, aby uniemożliwić rozłączenie styków będących pod napięciem.

  1. Kiedy dostawca może wstrzymać dostarczanie energii?
  • Gdy odbiorca zwleka z zapłatą za pobraną energię elektryczną, co najmniej miesiąc po upływie terminu płatności, pomimo upomnienia na piśmie i wyznaczenia dodatkowego terminu (Dz. U. Nr 135/2002).

  1. Kiedy dostawca winien wznowić dostawę energii?
  • Dostawca jest zobowiązany do bezzwłocznego wznowienia dostaw energii elektrycznej, jeżeli ustaną przyczyny uzasadniające wstrzymanie ich dostarczania.

  1. Kiedy dostawca może zainstalować przedpłatowy układ pomiarowy na dostawę energii elektrycznej i kto za to płaci?
  • Dostawca może zainstalować przedpłatowy układ pomiarowy, jeżeli odbiorca, co najmniej dwukrotnie w ciągu roku, zwlekał z zapłatą za pobraną energię elektryczną przez okres, co najmniej jednego miesiąca. Koszty zainstalowania ponosi dostawca (Zmiana Prawa Energetycznego – Dz. U. Nr 135/2002).
]]>